Toaleta – mycie zębów

Mycie zębów jest jedną z codziennych czynności, które wspierają zdrowie i higienę, ale w naszym przedszkolu jest również ważnym elementem nauki samodzielności. Dla wielu dzieci jest to czynność wymagająca dużej ilości powtórzeń, wsparcia i stopniowego oswajania się z nowymi doświadczeniami.

Dla dzieci w spektrum autyzmu mycie zębów może wiązać się z wieloma trudnościami. Jama ustna jest bardzo wrażliwym obszarem, dlatego dotyk szczoteczki, smak i zapach pasty, pienienie się jej w ustach czy sama obecność szczoteczki w buzi mogą być nieprzyjemne albo zbyt intensywne.

Sama czynność również wymaga zapamiętania całej sekwencji. Dziecko musi przygotować potrzebne rzeczy, nałożyć odpowiednią ilość pasty, rozpocząć szczotkowanie, pamiętać o różnych obszarach jamy ustnej i odłożyć przybory na miejsce. Dla dziecka, które dopiero uczy się tej umiejętności, może to być naprawdę dużo informacji naraz. Dlatego nie oczekujemy, że dziecko od razu samodzielnie i dokładnie umyje wszystkie zęby. Rozbijamy tę czynność na mniejsze etapy i ćwiczymy je stopniowo. Na początku sukcesem może być samo zaakceptowanie szczoteczki, dotknięcie nią zębów czy wykonanie kilku ruchów szczotkujących. Z czasem dziecko podejmuje się kolejnych elementów całej sekwencji.

W zależności od potrzeb korzystamy z modelowania, podpowiedzi słownych, gestów oraz wizualnych instrukcji, które pokazują kolejność poszczególnych kroków. Pomocne jest również wykonywanie czynności według stałego schematu. Dziecko wie wtedy, co nastąpi po kolei, łatwiej jest mu przygotować się na kolejne etapy.

Istotne jest także stopniowe oswajanie z bodźcami, które mogą być trudne. Nie każde dziecko od razu zaakceptuje określoną pastę, szczoteczkę czy sposób szczotkowania. W takich sytuacjach obserwujemy reakcje dziecka i szukamy rozwiązań, które pozwolą mu stopniowo zwiększać tolerancję, zamiast wymagać natychmiastowego wykonania całej czynności.

Podczas nauki zwracamy również uwagę na samodzielność i sprawczość. Nawet jeśli dziecko potrzebuje pomocy osoby dorosłej, staramy się, aby miało możliwość wykonania tych elementów, które jest już w stanie zrobić samo. Dzięki temu z czasem poziom wsparcia może być stopniowo zmniejszany.

Mycie zębów to więc nie tylko nauka szczotkowania. To także ćwiczenie tolerowania bodźców, naśladowania, planowania sekwencji, wykonywania czynności według instrukcji i rozwijania samodzielności. A przede wszystkim, nauka dbania o własne ciało i zdrowie.

~~~

Natalia Mitońska

• 

• 

• 

•