Czy moje dziecko nie mówi za mało?

Podczas konsultacji czy w rozmowach z rodzicami, jedno z częstych pytań, jakie pada, brzmi: „Czy moje dziecko nie mówi za mało w porównaniu do swoich rówieśników?”.

To całkowicie zrozumiały niepokój. Żyjemy w czasach, w których łatwo o porównania – na placu zabaw, wśród znajomych czy w mediach społecznościowych. Widzimy dwulatka koleżanki, który recytuje wierszyki, podczas gdy nasz maluch z trudem wypowiada pojedyncze słowa, i od razu w głowie zapala się czerwona lampka.

Pracując na co dzień z dziećmi, zawsze powtarzamy jedno: każde dziecko rozwija się we własnym, unikalnym tempie. Istnieją jednak pewne ramy czasowe i kamienie milowe, które pomagają ocenić, czy rozwój mowy przebiega harmonijnie.

Oto krótka ściągawka z norm rozwoju słownictwa do 36. miesiąca życia. Została przygotowana w formie prostego przewodnika, aby ułatwić odniesienie tych informacji do zachowania własnego dziecka.

Rozwój mowy krok po kroku (do 3. roku życia)

Należy pamiętać, że mowa to nie tylko wypowiadane słowa (tzw. słownik czynny), ale również to, co dziecko rozumie (słownik bierny), który zawsze jest o wiele bogatszy!

• Około 12. miesiąca życia (1. urodziny):
  • Maluch zazwyczaj używa ze zrozumieniem 2-3 słów (najczęściej są to: mama, tata, baba, daj).
  • Pojawia się intencjonalne komunikowanie – dziecko wie, że słowo przynosi efekt.
  • Bardzo ważny jest rozwój komunikacji niewerbalnej: dziecko powinno reagować na swoje imię, rozumieć proste polecenia (np. „daj”, „nie wolno”) oraz używać gestu wskazywania palcem, by zwrócić na coś uwagę otoczenia.
• Między 12. a 18. miesiącem życia:
  • Słownictwo rośnie początkowo dość wolno. Dziecko może używać od kilku do około 50 słów.
  • W tym okresie królują wyrażenia dźwiękonaśladowcze (onomatopeje), takie jak miau, hau, brum, koko. Traktujemy je jako pełnoprawne słowa!
  • Maluch rozumie już bardzo dużo z tego, co się do niego mówi, i chętnie naśladuje gesty oraz dźwięki z otoczenia.
• Około 24. miesiąca życia (2. urodziny):
  • To czas tzw. eksplozji słownictwa. Dziecko używa już średnio od 50 do 300 słów.
  • Pojawiają się pierwsze, proste zdania dwuwyrazowe, np. „mama daj”, „tata chodź”, „auto brum”.
  • Dziecko potrafi wskazać na obrazku i nazwać proste przedmioty ze swojego otoczenia.
• Około 36. miesiąca życia (3. urodziny):
  • Słownik malucha jest już bardzo bogaty i liczy od około 1000 do 1500 słów.
  • Dziecko buduje zdania złożone z 3-4 wyrazów i zaczyna używać form gramatycznych (choć błędy w tym wieku są jeszcze całkowicie naturalne).
  • Pojawiają się ważne pytania: „Co to?”, „Kto to?”, „Dlaczego?”.
  • Mowa staje się zrozumiała nie tylko dla najbliższej rodziny, ale też dla osób z zewnątrz (choć artykulacyjnie wiele głosek może być jeszcze zamienianych, np. „sz” na „s” czy „r” na „l” – to norma).

---

Zapraszamy na badania przesiewowe w naszym przedszkolu

Zamiast martwić się na zapas i opierać na internetowych porównaniach, warto skorzystać z obiektywnej i profesjonalnej oceny. Aby wyjść naprzeciw tym potrzebom, w naszym przedszkolu prowadzimy badania przesiewowe, do których serdecznie zachęcamy.

Cały proces jest bezstresowy, przyjazny dla malucha i opiera się na trzech filarach:

1. Wypełnieniu kwestionariusza – pozwala nam to poznać historię rozwoju dziecka i Wasze codzienne obserwacje.
2. Obserwacji dziecka – odbywa się w naturalnych, swobodnych warunkach podczas zabawy.
3. Rozmowie z psychologiem – to czas na omówienie wyników, podzielenie się spostrzeżeniami i zadanie wszelkich nurtujących pytań.

Dzięki takiemu kompleksowemu podejściu jesteśmy w stanie rzetelnie określić, czy dziecko nie przejawia oznak opóźnienia rozwoju mowy. To najprostsza droga, aby upewnić się, że wszystko przebiega prawidłowo, lub zyskać cenne wskazówki, jeśli maluch będzie potrzebował pełnej diagnozy i ukierunkowanego wsparcia.

Zaufajcie swojej intuicji

To właśnie osoby przebywające z dzieckiem na co dzień są jego najlepszymi obserwatorami. Jeśli cokolwiek w rozwoju malucha wzbudza niepokój, nie warto słuchać rad typu: „chłopcy zaczynają mówić później” albo „wujek też długo nie mówił i wyrósł”.

Wczesna weryfikacja wątpliwości to nie diagnoza problemu, ale szansa na spokój ducha i – jeśli to konieczne – szybkie podjęcie skutecznych działań terapeutycznych. Lepiej sprawdzić pewne kwestie o trzy miesiące za wcześnie, niż o rok za późno!

Takie badanie trwa wraz z omówieniem wyników ok 1,5 godziny, a jego koszt to 150zł. Jeśli jesteście zainteresowani badaniami przesiewowymi lub macie dodatkowe pytania dotyczące rozwoju mowy pociechy, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem. Jesteśmy tu po to, aby Was wspierać.

Rafał Kawa